42 मन शुद्ध तुझं – राउंड द वर्ल्ड- एक विश्व वारी

छोटयाशा मोटुएकातून दुपारी निघून दिवेलागणीला आम्ही तकाकात पोहोचलो. गोल्डन बे भागातलं सर्वांत मोठं शहर. आमच्याशी फोनवरून बोललेल्या अॅलनचा ऐसपैस स्वभाव त्याच्या घरावरही पसरून गेला होता! गरमागरम प्रशस्त फायरप्लेस उशाशी घेऊन एक जंगी हॉल, त्याच्या बाजूलाच कोरीवकाम केलेलं भरपूर लांब लाकडी टेबल आणि हे सगळं सांभाळणारा बिग अॅलन, त्याची जपानी पत्नी आणि पाच वर्षांचं पोरगं! रात्री जेवताना गप्पांमधून कळलं की इथंही WOOFवाले कार्यकर्ते आहेत! दुसऱ्या दिवशी सकाळी आम्ही जिथं जाणार आहोत ते फारतर पाच किलोमीटरवर आहे असं त्यांनी सांगितलं. तिथं जायला सायकली पण उपलब्ध होत्या. त्या सायकलीच्या पॅडलवर संदिपाचे पाय जेमतेम पोहोचत होते! दुसऱ्या दिवशी सकाळी आम्ही हिचहायकिंग करूयात म्हणून ठरवलं.

हिचहायकिंग हे नाव फार गोंडस वाटतं. त्याचा देशी अर्थ मात्र ‘दादा, जरा इथं म्होरल्या गावात सोडा की!’ असा होतो! शहर सोडून बाहेर पडलं की एका ठिकाणी रस्त्यावर उंचावलेल्या अंगठयाची एक पाटी दिसते. त्याच्या बाजूला एक बाक असतो. आपण इथं उभं राहून जाणाऱ्या वाहनाला अंगठा दाखवायचा. तो थांबला तर त्याच्या गाडीत बसून चालले आपले पुढच्या मुक्कामाला! असं गाडी थांबेपर्यंत करायचं. बाकावर बसलात तर त्याचा अर्थ होतो की तुम्ही लिफ्टसाठी पैसे दयायला तयार आहात, नाहीतर तुम्ही नुसते धन्यवाद म्हणून गाडीतून प्रवास करणार आहात! आम्हीही सकाळी अंगठे दाखवत उभे होतो. काहीजण न थांबता गेले. एकटीदुकटी बाई रस्त्यावर थांबत नाही असं अॅलननं सांगितलं होतं. एक गाडी आम्ही उभे होतो तिथपासून थोडं पुढं जाऊन थांबली. आम्ही उत्साहानं धावत गेलो! एकटी ‘सबला’बाई! ती बसा म्हणल्यावर लगेच दार उघडून आत बसलो. आमचा मिनी हिचहायकिंग प्रवास सुरु झाला. तिचा रस्ता वाकडा करून एक किलोमीटर पुढं बाई आम्हाला सोडायला आली! आमचं ठिकाण आल्यावर तिचे पुन्हा पुन्हा आभार मानून आम्ही खाली उतरलो.

पुपू स्प्रिंग्जपासून आता अगदी हाकेच्या अंतरावर होतो! जगातल्या सर्वांत पारदर्शक पाण्याचे हे जिवंत झरे म्हणजे एक नैसर्गिक चमत्कारच. जमिनीच्या गर्भातलं सर्वांत अनाहत पाणी हे झरे वर घेऊन येतात. तेसुद्धा सेकंदाला चौदा हजार लीटर एवढया वेगानं! आम्ही ते पाणी जोखायलाच इथवर येऊन पोहोचलो होतो. जंगलातून लाकडी पायवाट आखून दिली होती. आम्ही घाईघाईनं त्यावरून चालायला लागलो. घाई अशासाठी की आमच्या हॉस्टेलमधलंच एक प्रौढ फ्रेंच जोडपं तिकडं आम्हाला भेटलं. ते आमची परत जायची सोय करणार होते. ते थांबतो म्हणाल्यावर आम्ही जवळजवळ पळत तिथं पोहोचलो आणि चित्रासारखे स्तब्ध झालो! अक्षरशः आरस्पानी निळंशार पाणी आमच्यासमोर उसळत होतं. त्या उसळणाऱ्या पाण्याला एक लय होती. आतल्या वनस्पती आणि वाळू त्या वर येणाऱ्या पाण्यानं वरखाली होत होती! उघडया डोळ्यांनी आरपार शेवटपर्यंत नजर जाईल तिथपर्यंत स्वच्छ आणि स्वच्छ पाणी! एखादया राजकन्येच्या जीवघेण्या मानेवरच्या झळझळीत निळ्या रत्नासारखं पाणी त्या चरचरीत उन्हात चमकतंय! आम्ही मंतरल्यासारखे पाहतोय. आम्हाला निळाई नवी नव्हती पण हे पाणी जगातल्या सर्वांत शुध्द पाण्यापैकी होतं. याहून शुध्द काही नाही, पारदर्शक काही नाही. नजरबंदी झाल्यासारखे किती वेळ त्या दृश्याकडे पाहात राहिलो कळलं नाही. हे पाणी पस्तीस मीटरपर्यंत पारदर्शक दिसतं म्हणे! आम्हाला तळ दिसत नव्हता. शुद्धतेचा तळ कसला आलाय दिसायला! भानावर आलो तेव्हा लक्षात आलं की फोटो आणि व्हिडियो करायचे राहिले आहेत. त्या फ्रेंच जोडप्यावर भिस्त ठेवून आम्ही कामाला लागलो. जेव्हा सगळं आटोपून मुख्य रस्त्यावर आलो तेव्हा तिथं कुणीही नव्हतं. आम्ही भारतीय वेळेला पोहोचलो होतो! शुद्धतेचे फोटो काढण्यात आम्ही लिफ्ट गमावून बसलो होतो!

पुन्हा अंगठे दाखवत रस्त्यावरून चालायला लागलो. थोडं अंतर चालल्यावर एक व्हॅन येऊन थांबली. आम्ही आत बसलो. ओळखी झाल्या. संदीपा इंजिनियर आहे म्हणल्यावर त्यातल्या एकानं ‘कसली इंजिनियर’ असा प्रश्न केला! इतक्या दिवसांच्या प्रवासात फार क्वचित आम्हाला आमच्या आधीच्या व्यवसायाबद्दल बोलावं लागलं होतं. ज्यानं प्रश्न विचारला त्यानं मागे हात करून एक मशीन आम्हाला दाखवलं. पुपू झऱ्यांच्या पाण्यात काही अशुद्ध तर मिसळलेलं नाही ना याची खात्री ते मशीन वापरून येत होती! आम्ही त्यांना विचारलं, ‘यानं पाण्याची शुद्धता मोजता येते का?’ जोरजोरात मान हलवून तो म्हणाला, ‘नाही नाही, शुद्धता मोजायला याहून फार अद्ययावत आणि स्पेशल मशिनरी लागते!’ पुपूचं पाणी आहेच तसं!’ त्याच्या डोळ्यात अभिमान चमकून गेला.

आम्ही एका गमतीदार चकव्याकडे चाललो होतो. हा चकवा खडकांचा होता. व्हॅनमधल्या एकाचं घर त्या दिशेला होतं. म्हणजे तकाकाला उतरून आम्हाला फक्त गाडी बदलायची होती. तशी गाडी बदलून निघालो. हे महाशय यूएसचे होते! सिलिकॉन व्हॅलीत काम करून मनःशांती शोधायला आधी हवाई आणि आता इथं आले होते. गोल्डन बे मध्ये राहून फळांचा एक मळा त्यानं फुलवला होता! ‘सगळी फळं पिकवता का?’ असं विचारल्यावर तो म्हणाला, ‘हो, पण तुमच्या भारतात जसे आंबे पिकतात तसे इथे नाही लागत!’ मग आम्ही त्याच्याकडे अभिमानानं पाहिलं! आमचं उतरण्याचं ठिकाण आलं तसा तो आम्हाला साध्या आणि सुंदर आयुष्यासाठी शुभेच्छा देऊन दिसेनासा झाला!

खडकांच्या चकव्यात जायच्याआधी तिथं ठेवलेला नकाशा घेतला आणि नकाशा असूनही चुकलो! अत्यंत गोंधळात टाकणाऱ्या गोल, नागमोडी वाटा नैसर्गिकपणे खडकातून निघत होत्या आणि खडकातच विरत होत्या! पर्यटकांना त्यातून वाट सापडावी म्हणून आजूबाजूला छोटी छोटी डायनासोर, बार्बी, टीनटीन अशी कार्टून्स चितारली होती. ती कार्टून्स आणि नकाशा पाहून त्यातून बाहेर निघालो. इथूनच चार किलोमीटर पुढं ‘पोहारा’ नावाचा समुद्र किनारा होता. पुन्हा एकदा गाडी थांबवली! आत्त्ताचा आमचा ‘यजमान’ इंग्लंडचा होता. नाव होतं रिच! त्याची बायको गोल्डन बे ची. आम्ही भारतातून आलोय सांगितल्यावर त्याला भलता आनंद झाला. थोडया वर्षांपूर्वी त्यांनी भारतात काही आठवडे मोठया आनंदात घालवले होते.
रिच एका ठिकाणी गाडी थांबवून आम्हाला जंगलात थोडा आतल्या बाजूला घेऊन गेला. दाट झाडी बाजूला करत त्यानं आम्हाला पुढं जायला वाट करून दिली. आम्ही पुढं येऊन पाहातो तर संपूर्ण गोल्डन बे आमच्या नजरेसमोर पसरला होता. उंचावरून अतिशय सुरेख दिसत होता तो भाग. शेतं, घरं, डोंगर आणि समुद्र! तिथून निघून किनाऱ्यावर आलो. रिच म्हणाला, ‘दहा मिनिटं थांबलात तर मी घरी जाऊन परत येतो. तुम्हाला फिरवून आणतो.’ आम्ही हो म्हणल्यावर काही वस्तू घरी ठेवून तो परत आला आणि पूर्ण वेळ आमच्या सोबत फिरला. आमचा दिवस संपत आला तसा तो परत आम्हाला सोडायला तकाकामध्ये आला. परत दिवेलागणसंध्याकाळ टळून गेली होती. आम्ही त्याला जेवायला थांबायचा फार आग्रह केला पण तो थांबला नाही. त्याच्या मदतीबद्दल त्याचे पुन्हा पुन्हा आभार मानल्यावर तो म्हणाला, ‘हे काहीच नाही! भारतात असताना मला तिथल्या लोकांनी खूप प्रेमानं मदत केली होती. त्याचीच परतफेड करतोय मी. तुम्हीही तसंच करा. अशीच मदत तुम्हीपण अजून एखादयाला करा!’ आम्ही आश्चर्यानं पाहतोय तोवर तो गाडी वळवून गेलासुद्धा! पुपूच्या झऱ्यांचं पारदर्शक शुद्ध पाणी पीत पीत इथल्या माणसांची मनंही स्वच्छ आरस्पानी होऊन गेलीत की काय असं वाटून गेलं…!

rtw@sandeepachetan.com
शब्दांकन : अभय अरुण इनामदार