32 इथून पुढे- न्यूझीलंड – राउंड द वर्ल्ड- एक विश्व वारी

घरी आल्या आल्या पहिले काही आठवडे जी धांदल झाली ती विचारूच नका. पण ही प्रवासाची पळापळ नव्हती. नातेवाईक, मित्रमंडळी, जेवणी-खाणी असा दर आठवडयाचा भरगच्च कार्यक्रम. प्रेमानं आखलेला. कुठे गेलो, काय पाहिलं ह्याची उजळणी. काही कामाच्या भेटी. आम्ही ह्या अनुभवातून पुन्हा एकदा मनानं दक्षिण अमेरिकेचा दौरा करून आल्यासारखं वाटलं. असे दिवस भराभर पळू लागले. उसळलेला उत्साह नेहेमीच्या पातळीवर आला. www.sandeepachetan.com ह्या आमच्या वेबसाईटवर अनेक गोष्टी, फोटोज चिकटवले. आमच्या प्रत्येक भेटीत आम्हाला सगळ्यांनी एक प्रश्न हमखास विचारला होता! ‘आता इथून पुढं कुठे जाणार?’ आता तोच प्रश्न आम्ही स्वतःला विचारू लागलो.

दक्षिण अमेरिकेहून परत येतानाच ऑस्ट्रेलिया- न्यूझीलंड हे दोघं भाऊ-भाऊ मनात येऊन गेले होते. वही पेन्सिल काढून जेव्हा आखणी करायला बसलो तेव्हा असं लक्षात आलं की ऑस्ट्रेलियाचा घास सध्या फार मोठा होईल. वेळेच्या आणि खर्चाच्या दृष्टीनंही. मग आम्ही न्यूझीलंडवर लक्ष केंद्रित करायचं ठरवलं. गेला बाजार तिथूनच फिजी बेटांवर पण जायचं. इथं जायला भारतीयांना व्हिसा प्रक्रिया सोपी आहे. ठरलं तर. जे भेटतील त्यांना आम्ही, ‘आता न्यूझीलंड बरं का!’ असं सांगायला लागलो. आम्हाला सुदैवानं अशी माणसं मिळाली आहेत ज्यातल्या एकानंही किरटा सूर लावला नाही. ‘कशाला भटकत बसता उगीच’ ह्या प्रश्नापेक्षा, ‘आता कुठं जाणार’ हा प्रश्न आनंद देऊन जातो. आम्ही परत जाणार, प्रवास हेच आमचं जगणं हे ह्या सगळ्या मंडळींनी खुल्या दिलानं मान्य केलं. त्यांच्या बैठया आयुष्यात आमच्यासारख्या भटक्यांना सामावून घेतलं.
व्हिसाचे फॉर्म्स न्यूझीलंड ‘एम्बसी’मध्ये जाऊन पडले. दोन महिन्याच्या व्हिसाचा अर्ज केला होता. आम्ही फार न थांबता काही दिवसांनी लगेच एका वैयक्तिक कार्यक्रमासाठी रेल्वेनं निघालो. ह्या प्रवासात असतानाच एक फोन आला. तो चक्क न्यूझीलंड ‘एम्बसी’तून एका मुलीचा होता. आमची धाकधूक वाढली. ती मुलगी काय म्हणतीये ते आम्ही ऐकू लागलो, पण मोबाईलची रेंज नसल्यानं बोलणं पूर्ण होऊ शकलं नाही. व्हिसाचं काय झालं ह्या विचारातच पुढचा सगळा कार्यक्रम पार पाडला. सुदैवानं त्या मुलीचा पुन्हा फोन आला. न्यूझीलंड व्हिसासाठी परतीचं तिकीट किंवा हॉटेल बुकिंगचा पुरावा लागत नाही. मात्र दोन महिन्यांचा व्हिसा मागितल्यानं त्यांनी चौकशी करायला फोन केला होता. तिथल्या आमच्या कार्यक्रमाची ढोबळ रूपरेषा आम्ही त्यांना दिली. ह्या दोन महिन्यांच्या प्रवासाचा अनुभव आम्ही वर्तमानपत्रात लिहिणार आहोत हेही सांगितलं. त्यांचं समाधान झालेलं दिसलं. काहीच दिवसांत न्यूझीलंड व्हिसा मिळून गेला.

व्हिसा आल्या आल्या ‘स्वस्त आणि मस्त’ विमान तिकिटं मिळवायची धडपड सुरु झाली. कोची ते ऑकलंड हे एअर एशियाचं स्वस्त तिकीट सापडलं. लगेच बुक करून टाकलं. नंतर लक्षात आलं ह्या तिकिटात दोन ‘शीटा’ सोडल्या तर एअरलाईननं आम्हाला एक पाण्याचा थेंबही जास्तीचा दिला नव्हता. प्रवासातलं खाणंपिणं, सामान ठेवायला जागा असं सगळं विकत घ्यावं लागणार होतं. ते सगळं झाल्यावर हिशेब तिथंच आला. ह्यापेक्षा मुंबईहूनच जाणं सोयीस्कर झालं असतं. अक्कलखाती अजून एक अनुभव जमा!

कोचीला जाणं हा मात्र त्यातला मोठा दिलासा होता. काही नवीन पाहायला मिळणार होतं. अर्थात त्यातही खर्च होताच. यथावकाश कोचीला येऊन पोहोचलो. फोर्ट कोची ह्या भागात हेन्री आमची वाट पाहात होता. त्याच्या होमस्टे मध्ये आम्ही दोन दिवस राहणार होतो. नारळी पोफळींच्या बोगद्यातून तिथं पोहोचलो. बाहेर ऊन आणि आत इथं थंडगार! हेन्री मोठा प्रेमळ माणूस होता. फार निष्ठेनं त्याचं होमस्टे चालवत होता. ह्याआधी तो चक्क कुवेतमध्ये अमेरिकी आर्मीट्रक्सचा चालक म्हणून काम करायचा. अतिशय खडतर आणि धोकादायक आयुष्य. त्याच्या मित्राचा एका बॉम्बनं बळी घेतलेला हेन्रीनं पाहिलं आणि सरळ नोकरी सोडून तो इथं आला. गप्पा चालू राहिल्या. काही वेळानं फिशकरी आणि अप्पम समोर आल्यावर आपोआप गप्पा बंद झाल्या! अगदी ‘टिपिकल टूरिस्ट’सारखे मग आम्ही समुद्रकिनारा, बाजार, कथकली नृत्य असं सगळं पाहून आलो.

जायचा दिवस भल्या पहाटे उजाडला. हेन्रीनं साडेतीनला झोपेतून आम्हाला उठवलं आणि गरमागरम कॉफी करून दिली. दिवसाची इतकी सुंदर सुरुवात पाहिल्यावर पुढचा प्रवासही झकास होणार ह्याची खात्री वाटू लागली. आम्ही न्यूझीलंडहून परत येताना नक्की तुझ्याकडे येऊन जाऊ असं सांगून हेन्रीचा निरोप घेतला. रस्त्यावर गर्दी नसल्यानं पटकन विमानतळावर पोहोचलो. आता कसलीही घाई नव्हती. झोपेत असलेल्या कोची आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आम्ही रेंगाळत राहिलो. विमानवेळेच्या तीन तास आधी काउंटर सुरु झाले. रांगेत आम्हीच पहिले! बोर्डिंग पास देण्यासाठी तिथल्या मुलीनं आमचे पासपोर्टस् ‘स्वाईप’ केले आणि तिच्या चेहऱ्यावर गोंधळ स्पष्ट दिसला! आम्ही तरीही निवांत होतो. आम्हाला आत्मविश्वास होता की सगळं काही व्यवस्थित आहे. बेफिकीरीनं आम्ही विचारलं, ‘काही प्रॉब्लेम?’ त्या मुलीनं उत्तर दिलं, ‘नाही, काही नाही सर, प्लीज हॅव अ सीट’! तिनं एक फोन केला आणि पासपोर्टस् घेऊन आत अदृश्य झाली. आम्ही शांतपणे बसून राहिलो. इतक्या वेळा ह्या परिस्थितीतून गेलोय, आता काय अजून नवीन समोर येणार अशा विचारात निवांत होतो. ऑकलंडमध्ये चेतनचा भाऊ राहातो. त्याला फोन झाला. कधी घ्यायला ये वगैरे सांगून झालं. एकमेकांशी गप्पा झाल्या.

हळूहळू गर्दी वाढायला लागली. बोर्डिंग पास दिले जाऊ लागले. आम्ही मात्र लटकलेले. परीक्षा सुरु व्हायच्या आधी कुणी हॉल-तिकीट घेऊन नाहीसं झालं तर कसं वाटेल अगदी तसं वाटत होतं. ती मुलगी बाहेर आली आणि तिनं सांगितलं की आम्हाला क्लियरन्स मिळत नाहीये? हे ऐकून ‘काय?’ म्हणून किंचाळायचे तेवढे शिल्लक राहिलो होतो! आम्ही सगळ्या बाबींची पूर्तता केली होती. आता काय होतंय म्हणून वाट पाहात राहिलो. यथावकाश एक माणूस आतून बाहेर पडला. त्याच्या हातात आमचे पासपोर्टस् होते. तो जवळ येऊन म्हणाला, ‘हे विमान ७५ मिनिटं गोल्ड कोस्ट ह्या ऑस्ट्रेलियाच्या विमानतळावर थांबतं. त्यासाठी तुम्हाला ऑस्ट्रेलियाचा ट्रान्झिट व्हिसा लागेल!’ त्याचं बोलणं संपायच्या आधीच आम्ही, ‘ नाही, नाही! नाही लागणार व्हिसा, तुम्हीच सांगितलं आम्हाला की ट्रान्झिट व्हिसा नाही लागत.’ आम्हाला लख्ख आठवत होतं की आम्ही तिकीट बुक करताना हा प्रश्न विचारला होता, की अजून काही व्हिसाची आवश्यकता आहे का?’ बुकिंग क्लार्कनं मोठया तोंडानं नाही नाही सांगितलं होतं. आम्ही तिथं दंगा सुरु केला. सगळी चूक विमान कंपनीची होती आणि ती पूर्णपणे त्यांच्या पदरात टाकायला आम्ही पेटून उठलो होतो. सरतेशेवटी कंपनी थंडावली. त्यांनी चूक कबूल केली. पण वस्तुस्थिती तशीच राहिली! आम्हाला ऑस्ट्रेलियाचा ट्रान्झिट व्हिसा अपरिहार्य होता. प्रवाशांनी भरलेल्या त्या विमानात आम्हाला पाय ठेवता येणार नव्हता. न्यूझीलंड वारी थोडी थांबली. २३०००किमी प्रवास करून आलेल्या आमच्यासारख्या ‘तय्यार’ भटक्यांना एका किरकोळ शिक्क्यानं मात दिली. विमान निघून गेलं आणि राहिलेल्या दिवसाकडे तोंड करून आम्ही विचार करू लागलो आता इथून पुढे…?

vachak.vishesh@gmail.com / rtw@sandeepachetan.com
छायाचित्र : संदीपा आणि चेतन शब्दांकन : अभय अरुण इनामदार
Photos: http://photos.sandeepachetan.com/Kochi/